• Glanzende oranjebruine zwammen in dichte tros op boomstam
  • Oranjebruine paddenstoelen groeien in trossen op boomstam

Beschrijving van de goudvliesbundelzwam

Verspreiding

Mondiaal

De goudvliesbundelzwam komt voor in de gematigde delen van het noordelijk halfrond. De soort is bekend uit Europa, delen van Azië en Noord-Amerika. Binnen dit grote verspreidingsgebied wordt ze meestal plaatselijk gevonden en komt ze niet overal even veel voor.

Europa

De goudvliesbundelzwam komt verspreid voor in grote delen van Europa. De soort heeft binnen Europa een ruim verspreidingsgebied. Toch geldt ze in veel gebieden niet als algemeen, omdat ze vaak slechts plaatselijk wordt aangetroffen. De dichtheid van waarnemingen verschilt daardoor sterk tussen regio’s.

Nederland en België

In Nederland wordt de goudvliesbundelzwam uit verschillende delen van het land gemeld. De soort heeft geen volledig gelijkmatige verspreiding en wordt plaatselijk vaker gevonden dan elders.

Ook in België zijn waarnemingen bekend uit meerdere regio’s. Net als in Nederland lijkt de soort daar vooral lokaal voor te komen.

Habitat en biotoop

De goudvliesbundelzwam groeit op stammen, stronken en zware takken van levende en dode bomen. De soort wordt vooral gevonden op oude loofbomen, waarbij beuken vaak als groeiplaats dienen. Daarnaast komt ze ook voor op onder meer esdoorn, berk, wilg en kastanje. De vruchtlichamen verschijnen meestal in dichte bundels.

De soort komt voor in loofbossen, gemengde bossen, parken, landgoederen en andere gebieden met oudere bomen. Ze wordt vooral aangetroffen op plaatsen waar dood of verzwakt hout gedurende langere tijd aanwezig blijft.

Zichtbaarheid

De goudvliesbundelzwam is vooral zichtbaar van de late zomer tot in de herfst. De meeste vruchtlichamen verschijnen tussen augustus en november. Bij zachte weersomstandigheden kunnen vruchtlichamen soms tot in de vroege winter zichtbaar blijven. Ze groeien vaak in dichte bundels op stammen, stronken en dikke takken, waardoor ze in deze periode meestal goed opvallen.

Herkenning

Hoed

De hoed heeft meestal een diameter van 5 tot 15 cm. Jonge exemplaren hebben een bolle tot klokvormige hoed. Later wordt de hoed breder en vlakker uitgespreid. Het oppervlak is opvallend slijmerig of kleverig, vooral bij vochtig weer.

De kleur varieert van geel tot goudgeel of geelbruin. Over het oppervlak liggen donkerdere bruine tot roodbruine schubben. De schubben kunnen bij nat weer minder opvallend zijn. Door de combinatie van de gele achtergrond en de donkere schubben heeft de soort een opvallend uiterlijk.

Het vlees is stevig en geelachtig van kleur. De geur is meestal zwak en weinig opvallend. De geur is licht aromatisch. De smaak is meestal mild, al is die soms ook licht bitter.

Lamellen

De lamellen staan dicht op elkaar. Ze zijn aangehecht aan de steel en lopen niet langs de steel naar beneden.

Bij jonge vruchtlichamen zijn de lamellen lichtgeel tot geelachtig van kleur. Naarmate de paddenstoel ouder wordt, verkleurt deze naar roestbruin of roodbruin. Dit kleurverloop wordt veroorzaakt door het rijpen van de sporen.

Steel

De steel is meestal 5 tot 20 cm lang en ongeveer 1 tot 3 cm dik. Ze is cilindrisch van vorm en vaak enigszins gebogen doordat meerdere vruchtlichamen dicht naast elkaar groeien.

De kleur is geel tot geelbruin. Op de steel bevinden zich bruine tot donkerbruine schubben, vooral in het onderste deel. Het oppervlak voelt vaak vettig of kleverig aan. Soms zitten er resten van een ring op, maar deze zijn vaak slechts zwak zichtbaar of verdwijnen na verloop van tijd.

Sporen

De sporen zijn glad en hebben een langwerpig ovale tot elliptische vorm. Individuele sporen zijn meestal 7 tot 10 µm lang en 5 tot 6 µm breed.

De sporenprint heeft een roestbruine tot roodbruine kleur. Deze kleur is ook terug te zien in de oude lamellen van rijpe exemplaren.

Weetjes over de goudvliesbundelzwam

  • De goudvliesbundelzwam groeit vaak hoog op boomstammen, waardoor ze gemakkelijk over het hoofd wordt gezien.
  • De hoed is bij nat weer opvallend slijmerig en glanzend. Dat heeft geleid tot de alternatieve Nederlandse naam slijmsteelbundelzwam.
  • De vruchtlichamen groeien meestal in dichte bundels. Daardoor lijkt het soms alsof meerdere paddenstoelen tot één grote groep zijn samengegroeid.
  • Beuk is een van de belangrijkste bomen waarop deze soort voorkomt.
  • De soort werd al in de achttiende eeuw wetenschappelijk beschreven.

Bedreiging

De soort heeft een groot verspreidingsgebied in Europa, delen van Azië en Noord-Amerika. Er zijn geen aanwijzingen dat de soort wereldwijd sterk onder druk staat.

Nederland

Op de Nederlandse Rode Lijst heeft de soort de status “Thans niet bedreigd”. Dat betekent dat ze momenteel niet wordt beschouwd als een bedreigde paddenstoel in Nederland.

Bescherming

De soort heeft in Nederland geen specifieke wettelijke bescherming, maar ze profiteert wel van algemene bescherming van natuurgebieden, bossen, oude bomen en dood hout. Beheer waarbij oude loofbomen behouden blijven en dood hout aanwezig mag zijn, helpt om geschikte groeiplaatsen voor de soort in stand te houden.

Bronnen

Pholiota adiposa

Taxonomie

RijkFungi (Schimmels)
StamBasidiomycota
KlasseAgaricomycetes
OrdeAgaricales (plaatjeszwammen)
FamilieStrophariaceae
GeslachtPholiota

Herkenning

HoedvormJong bol- tot klokvormig, later gewelfd en uiteindelijk bijna vlak
Hoedbreedte5-15 cm
HoeddikteGeen info
HoedkleurGoudgeel tot geelbruin, vaak met donkerbruine tot roodbruine schubben
Hoed oppervlakSterk slijmerig of kleverig bij vochtig weer, bedekt met donkere schubben
LamellenDicht opeenstaand, aangehecht aan de steel. Eerst lichtgeel, later roestbruin
SteelCilindrisch, soms licht gebogen
Steelhoogte5-20 cm
Steeldikte1-3 cm
VleesStevig en vezelig
VleeskleurGeelachtig
Sporen7-10 × 5-6 μm
SporenkleurRoestbruin tot roodbruin
GeurZwak, onopvallend tot licht aromatisch
SmaakMeestal mild, soms licht bitter beschreven

Verspreiding

WereldGematigde delen van Europa, Azië en Noord-Amerika
EuropaVerspreid aanwezig in grote delen van Europa
NederlandPlaatselijk verspreid over Nederland
Verspreidingskaart van goudvliesbundelzwam in Nederland
Goudvliesbundelzwam
NMV Verspreidingsatlas Paddenstoelen

Bedreiging

ZeldzaamheidVrij algemeen
Rode Lijst 2008Thans niet bedreigd

Ecologie

HabitatOp levende en dode loofbomen, vooral beuk
Groeitijdaugustus – november

Ontdek meer van Fauna & Flora

Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.

Scroll naar boven