• Close-up van beige paddenstoelen met rafelige hoedranden
  • Beige paddenstoel tussen klimop en bladeren op bosgrond

Beschrijving van de breedplaatstreephoed

Verspreiding

Mondiaal

De breedplaatstreephoed komt voor in grote delen van Eurazië, van West-Europa tot in de Aziatische delen van Rusland. Vroeger dachten wetenschappers dat deze soort ook in Noord-Amerika leefde, maar uit later onderzoek bleek dat de Amerikaanse paddenstoelen tot aparte, verwante soorten behoren. Hierdoor beperkt het echte leefgebied van deze paddenstoel zich wereldwijd tot het Euraziatische continent.

Europa

Binnen Europa is de breedplaatstreephoed op het grootste deel van het vasteland te vinden, van Frankrijk en Groot-Brittannië tot ver in Oost-Europa en Rusland.

Nederland en België

Zowel in Nederland als in België is de breedplaatstreephoed een algemene paddenstoel. De soort is verspreid over grote delen van beide landen te vinden, met name op de pleistocene zandgronden, in de duinen en in de heuvelachtige streken waar voldoende geschikte groeiplaatsen zijn. In open, boomloze gebieden zoals uitgestrekte polders ontbreken ze grotendeels.

Habitat en biotoop

De breedplaatstreephoed is een echte bosbewoner die leeft van dood plantaardig materiaal. Ze groeien meestal in loofbossen, gemengde bossen en parken, en veel minder vaak in pure naaldbossen. Je vindt ze op of vlak naast rottende stronken, omgevallen stammen, dikke takken en ander dood loofhout, maar ook op de bosbodem zelf in een dikke laag bladafval. Wanneer ze schijnbaar gewoon op de grond staan, zitten ze ondergronds vaak toch vast aan begraven hout via opvallende, dikke witte schimmeldraden die wel enkele meters lang kunnen worden.

Zichtbaarheid

Je kunt de vruchtlichamen van de breedplaatstreephoed waarnemen vanaf de vroege zomer tot ver in de herfst. Ze groeien meestal alleen of in kleine groepjes bij elkaar. Doordat ze al vroeg in de zomer verschijnen, is het een van de eerste grotere plaatjeszwammen die je tijdens een boswandeling in het warmere seizoen tegenkomt.

Herkenning

Hoed

De hoed van de breedplaatstreephoed heeft een breedte van 4 tot 12 centimeter en kan bij grote exemplaren soms uitgroeien tot wel 18 centimeter. Bij jonge paddenstoelen is de hoed halfbolvormig tot gewelfd, maar naarmate ze ouder worden, spreidt de hoed zich vlak uit, soms met een lichte bult in het midden.

Het droge oppervlak is bleek tot donker grijsbruin gekleurd en heeft opvallende donkere vezels die vanuit het midden naar de rand toe lopen. Bij droog weer scheurt de hoedrand vaak op meerdere plekken radiaal in. Het vruchtvlees in de hoed is wit en vrij dun. De paddenstoel heeft een muffe, champignonachtige geur.

Lamellen

De plaatjes aan de onderkant van de hoed zijn opvallend breed en staan vrij wijd uit elkaar. Bij jonge exemplaren zijn ze wit van kleur, maar naarmate de paddenstoel rijpt, kleuren ze crèmekleurig. De lamellen zijn met een bochtje aan de steel gehecht, al lijken ze bij oudere exemplaren soms bijna vrij van de steel te staan.

Steel

De steel is 5 tot 15 centimeter lang en heeft een dikte van 1 tot 2 centimeter. De steel is vrijwel overal even dik, al is de voet aan de onderkant vaak iets verdikt. Van binnen is de steel eerst gevuld, maar bij oudere exemplaren wordt hij hol. De steel is witachtig tot licht grijsbruin van kleur, altijd lichter dan de hoed, en heeft fijne vezels in de lengterichting. Een kenmerkend detail is dat aan de voet van de steel dikke, witte schimmeldraden vastzitten die zich ondergronds meterslang in het hout of de strooisellaag vertakken. Een ring ontbreekt volledig.

Sporen

De sporenprint van deze paddenstoel is wit. Onder de microscoop zijn de sporen glad en bijna rond tot breed ellipsvormig. Ze hebben een grootte van 7 tot 10 micrometer lang en 6 tot 8,5 micrometer breed.

Weetjes over breedplaatstreephoed

  • De breedplaatstreephoed heeft onder de grond dikke, witte schimmeldraden die wel enkele meters lang kunnen worden en vanuit begraven dood hout groeien.
  • Ondanks de forse afmetingen is het vruchtvlees relatief dun en heeft de paddenstoel een kenmerkende muffe geur.
  • De soort leeft als opruimer van dood hout en helpt mee om omgevallen bomen en oude stronken op de bosbodem af te breken.
  • Vroeger dachten geleerden dat deze paddenstoel overal ter wereld voorkwam, maar de Amerikaanse varianten bleken heel andere soorten te zijn.
  • Dankzij de vroege groei in de zomer is het een van de eerste grotere plaatjeszwammen die je in de bossen tegenkomt.

Bedreiging

De breedplaatstreephoed wordt wereldwijd niet beschouwd als een bedreigde soort. In veel landen komt deze paddenstoel in geschikte bossen juist stabiel en regelmatig voor. Omdat ze leven van dood hout en afval op de bosbodem, hebben ze doorgaans voldoende aanbod van voedsel zolang er natuurlijke bossen behouden blijven.

Nederland

In Nederland heeft de breedplaatstreephoed op de officiële Rode Lijst van paddenstoelen de status ‘Thans niet bedreigd’. Hoewel ze in het verleden op oudere lijsten wel eens een andere status kregen, laat recent verspreidingsonderzoek zien dat de soort zich in Nederland handhaaft en zeer algemeen voorkomt. Ze profiteren van het ouder worden van bossen en het beleid om meer dood hout in de bossen te laten liggen, waardoor hun leefgebied juist stabiel blijft.

Bescherming

Voor de breedplaatstreephoed is in Nederland geen speciale wettelijke bescherming geregeld via de wet. De soort valt niet onder strenge Europese richtlijnen of specifieke nationale beschermingsartikelen, omdat ze niet met uitsterven wordt bedreigd.

Wel genieten ze indirecte bescherming doordat ze groeien in natuurgebieden en bossen die door terreinbeheerders en overheden zorgvuldig worden beheerd. Daarnaast geldt de algemene zorgplicht uit de Omgevingswet, waardoor schadelijke handelingen voor planten, dieren en hun leefomgeving zoveel mogelijk moeten worden voorkomen.

Bronnen

Megacollybia platyphylla

Taxonomie
RijkFungi (Schimmels)
StamBasidiomycota
KlasseAgaricomycetes
OrdeAgaricales (Plaatjeszwammen)
FamilieMarasmiaceae
GeslachtMegacollybia

Herkenning

HoedEerst halfbolvormig tot gewelfd, later uitgespreid
Hoedbreedte4-12 cm
Hoeddikte3-8 mm
HoedkleurBleek- tot donkergrijsbruin
Hoed oppervlakDroog, glad tot fijn vezelig met donkere strepen vanuit het midden
LamellenOpvallend breed, wijd uit elkaar, aan de steel gehecht en wit tot crèmekleurig
SteelOveral even dik met een iets verdikte voet, zonder ring, met dikke witte schimmeldraden aan de voet
Steelhoogte5-15 cm
Steeldikte1-2 cm
VleesVrij dun, zacht en in de steel wat vezelig
VleeskleurWit
Sporen7-10 x 6-8,5 μm
SporenkleurWit
GeurMuffig en champignonachtig
SmaakMild tot licht bitter

Verspreiding

WereldVan West-Europa tot Oost-Azië, inclusief de Aziatische delen van Rusland
EuropaWijdverspreid voor het grootste deel van het Europese vasteland
NederlandVerspreid over grote delen van het land, vooral op zandgronden
Verspreidingskaart van breedplaatstreephoed in Nederland
breedplaatstreephoed
NMV Verspreidingsatlas Paddenstoelen

Bedreiging

ZeldzaamheidZeer algemeen
Rode Lijst 2008Thans niet bedreigd

Ecologie

HabitatLoofbossen, gemengde bossen en parken op of naast rottend hout, stronken en dikke lagen bladafval
GroeitijdVroege zomer tot ver in de herfst


Ontdek meer van Fauna & Flora

Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.

Scroll naar boven