Beschrijving van de breedplaatstreephoed
Verspreiding
Mondiaal
De breedplaatstreephoed komt voor in grote delen van Eurazië, van West-Europa tot in de Aziatische delen van Rusland. Vroeger dachten wetenschappers dat deze soort ook in Noord-Amerika leefde, maar uit later onderzoek bleek dat de Amerikaanse paddenstoelen tot aparte, verwante soorten behoren. Hierdoor beperkt het echte leefgebied van deze paddenstoel zich wereldwijd tot het Euraziatische continent.
Europa
Binnen Europa is de breedplaatstreephoed op het grootste deel van het vasteland te vinden, van Frankrijk en Groot-Brittannië tot ver in Oost-Europa en Rusland.
Nederland en België
Zowel in Nederland als in België is de breedplaatstreephoed een algemene paddenstoel. De soort is verspreid over grote delen van beide landen te vinden, met name op de pleistocene zandgronden, in de duinen en in de heuvelachtige streken waar voldoende geschikte groeiplaatsen zijn. In open, boomloze gebieden zoals uitgestrekte polders ontbreken ze grotendeels.
Habitat en biotoop
De breedplaatstreephoed is een echte bosbewoner die leeft van dood plantaardig materiaal. Ze groeien meestal in loofbossen, gemengde bossen en parken, en veel minder vaak in pure naaldbossen. Je vindt ze op of vlak naast rottende stronken, omgevallen stammen, dikke takken en ander dood loofhout, maar ook op de bosbodem zelf in een dikke laag bladafval. Wanneer ze schijnbaar gewoon op de grond staan, zitten ze ondergronds vaak toch vast aan begraven hout via opvallende, dikke witte schimmeldraden die wel enkele meters lang kunnen worden.
Zichtbaarheid
Je kunt de vruchtlichamen van de breedplaatstreephoed waarnemen vanaf de vroege zomer tot ver in de herfst. Ze groeien meestal alleen of in kleine groepjes bij elkaar. Doordat ze al vroeg in de zomer verschijnen, is het een van de eerste grotere plaatjeszwammen die je tijdens een boswandeling in het warmere seizoen tegenkomt.
Herkenning
Hoed
De hoed van de breedplaatstreephoed heeft een breedte van 4 tot 12 centimeter en kan bij grote exemplaren soms uitgroeien tot wel 18 centimeter. Bij jonge paddenstoelen is de hoed halfbolvormig tot gewelfd, maar naarmate ze ouder worden, spreidt de hoed zich vlak uit, soms met een lichte bult in het midden.
Het droge oppervlak is bleek tot donker grijsbruin gekleurd en heeft opvallende donkere vezels die vanuit het midden naar de rand toe lopen. Bij droog weer scheurt de hoedrand vaak op meerdere plekken radiaal in. Het vruchtvlees in de hoed is wit en vrij dun. De paddenstoel heeft een muffe, champignonachtige geur.
Lamellen
De plaatjes aan de onderkant van de hoed zijn opvallend breed en staan vrij wijd uit elkaar. Bij jonge exemplaren zijn ze wit van kleur, maar naarmate de paddenstoel rijpt, kleuren ze crèmekleurig. De lamellen zijn met een bochtje aan de steel gehecht, al lijken ze bij oudere exemplaren soms bijna vrij van de steel te staan.
Steel
De steel is 5 tot 15 centimeter lang en heeft een dikte van 1 tot 2 centimeter. De steel is vrijwel overal even dik, al is de voet aan de onderkant vaak iets verdikt. Van binnen is de steel eerst gevuld, maar bij oudere exemplaren wordt hij hol. De steel is witachtig tot licht grijsbruin van kleur, altijd lichter dan de hoed, en heeft fijne vezels in de lengterichting. Een kenmerkend detail is dat aan de voet van de steel dikke, witte schimmeldraden vastzitten die zich ondergronds meterslang in het hout of de strooisellaag vertakken. Een ring ontbreekt volledig.
Sporen
De sporenprint van deze paddenstoel is wit. Onder de microscoop zijn de sporen glad en bijna rond tot breed ellipsvormig. Ze hebben een grootte van 7 tot 10 micrometer lang en 6 tot 8,5 micrometer breed.
Weetjes over breedplaatstreephoed
- De breedplaatstreephoed heeft onder de grond dikke, witte schimmeldraden die wel enkele meters lang kunnen worden en vanuit begraven dood hout groeien.
- Ondanks de forse afmetingen is het vruchtvlees relatief dun en heeft de paddenstoel een kenmerkende muffe geur.
- De soort leeft als opruimer van dood hout en helpt mee om omgevallen bomen en oude stronken op de bosbodem af te breken.
- Vroeger dachten geleerden dat deze paddenstoel overal ter wereld voorkwam, maar de Amerikaanse varianten bleken heel andere soorten te zijn.
- Dankzij de vroege groei in de zomer is het een van de eerste grotere plaatjeszwammen die je in de bossen tegenkomt.
Bedreiging
De breedplaatstreephoed wordt wereldwijd niet beschouwd als een bedreigde soort. In veel landen komt deze paddenstoel in geschikte bossen juist stabiel en regelmatig voor. Omdat ze leven van dood hout en afval op de bosbodem, hebben ze doorgaans voldoende aanbod van voedsel zolang er natuurlijke bossen behouden blijven.
Nederland
In Nederland heeft de breedplaatstreephoed op de officiële Rode Lijst van paddenstoelen de status ‘Thans niet bedreigd’. Hoewel ze in het verleden op oudere lijsten wel eens een andere status kregen, laat recent verspreidingsonderzoek zien dat de soort zich in Nederland handhaaft en zeer algemeen voorkomt. Ze profiteren van het ouder worden van bossen en het beleid om meer dood hout in de bossen te laten liggen, waardoor hun leefgebied juist stabiel blijft.
Bescherming
Voor de breedplaatstreephoed is in Nederland geen speciale wettelijke bescherming geregeld via de wet. De soort valt niet onder strenge Europese richtlijnen of specifieke nationale beschermingsartikelen, omdat ze niet met uitsterven wordt bedreigd.
Wel genieten ze indirecte bescherming doordat ze groeien in natuurgebieden en bossen die door terreinbeheerders en overheden zorgvuldig worden beheerd. Daarnaast geldt de algemene zorgplicht uit de Omgevingswet, waardoor schadelijke handelingen voor planten, dieren en hun leefomgeving zoveel mogelijk moeten worden voorkomen.
Bronnen
- NDFF Verspreidingsatlas. (z.d.). Breedplaatstreephoed – Megacollybia platyphylla. Geraadpleegd op 13 november 2026, van https://www.verspreidingsatlas.nl/0099040
- First Nature. (z.d.). Megacollybia platyphylla (Pers.) Kotl. & Pouzar – Whitelaced Shank. Geraadpleegd op 13 november 2026, van https://www.first-nature.com/fungi/megacollybia-platyphylla.php
- 123pilzsuche. (2025, 22 oktober). Breitblättriger Holzrübling. Geraadpleegd op 13 november 2026, van https://123pilzsuche.de/daten/details/BreitblaettrigerHolzruebling.htm
- Mushroom World. (z.d.). Megacollybia platyphylla. Geraadpleegd op 13 november 2026, van https://www.mushroom.world/show?n= Megacollybia-platyphylla
Megacollybia platyphylla | |
|---|---|
| Taxonomie | |
| Rijk | Fungi (Schimmels) |
| Stam | Basidiomycota |
| Klasse | Agaricomycetes |
| Orde | Agaricales (Plaatjeszwammen) |
| Familie | Marasmiaceae |
| Geslacht | Megacollybia |
Herkenning | |
| Hoed | Eerst halfbolvormig tot gewelfd, later uitgespreid |
| Hoedbreedte | 4-12 cm |
| Hoeddikte | 3-8 mm |
| Hoedkleur | Bleek- tot donkergrijsbruin |
| Hoed oppervlak | Droog, glad tot fijn vezelig met donkere strepen vanuit het midden |
| Lamellen | Opvallend breed, wijd uit elkaar, aan de steel gehecht en wit tot crèmekleurig |
| Steel | Overal even dik met een iets verdikte voet, zonder ring, met dikke witte schimmeldraden aan de voet |
| Steelhoogte | 5-15 cm |
| Steeldikte | 1-2 cm |
| Vlees | Vrij dun, zacht en in de steel wat vezelig |
| Vleeskleur | Wit |
| Sporen | 7-10 x 6-8,5 μm |
| Sporenkleur | Wit |
| Geur | Muffig en champignonachtig |
| Smaak | Mild tot licht bitter |
Verspreiding | |
| Wereld | Van West-Europa tot Oost-Azië, inclusief de Aziatische delen van Rusland |
| Europa | Wijdverspreid voor het grootste deel van het Europese vasteland |
| Nederland | Verspreid over grote delen van het land, vooral op zandgronden |
![]() breedplaatstreephoed NMV Verspreidingsatlas Paddenstoelen | |
Bedreiging | |
| Zeldzaamheid | Zeer algemeen |
| Rode Lijst 2008 | Thans niet bedreigd |
Ecologie | |
| Habitat | Loofbossen, gemengde bossen en parken op of naast rottend hout, stronken en dikke lagen bladafval |
| Groeitijd | Vroege zomer tot ver in de herfst |
Ontdek meer van Fauna & Flora
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.







