Terrasjeskommazweefvlieg

  • Een vlieg op een groene blad

Gedrag

Imago (volwassen insect)

Volwassen dieren zijn vaak te vinden op bloemen, waar ze zwevend in de lucht blijven hangen voordat ze snel naar een andere bloem schieten. Dit gedrag helpt hen bij het zoeken naar voedsel en bij het vinden van partners.

Mannetjes houden vaak bloemen in de gaten waar vrouwtjes komen. Na de paring zoeken vrouwtjes planten met bladluizen om hun eieren op af te zetten, zodat de larven direct voedsel hebben.

Larve

Larven bewegen langzaam over bladeren en stengels en jagen actief op bladluizen. Ze blijven meestal op planten waar veel prooi aanwezig is, waardoor ze een belangrijke rol spelen in het onderdrukken van bladluispopulaties.

Mobiliteit

De terrasjeskommazweefvlieg is een uitstekende vlieger. Ze kan zich gemakkelijk verplaatsen tussen verschillende gebieden op zoek naar bloemen of geschikte plekken om eieren te leggen.

Sommige populaties vertonen trekgedrag. Uit onderzoek blijkt dat ze meer dan honderd kilometer over open zee kunnen vliegen. Dankzij deze mobiliteit kan de soort zich snel verspreiden en nieuwe gebieden bereiken.

Vliegtijd

In Europa vliegen de volwassen dieren van het vroege voorjaar tot in de late herfst. De meeste waarnemingen vinden plaats tussen maart en november. De aantallen zijn het hoogst in de zomermaanden, vooral in juli en augustus, wanneer veel bloemen in bloei staan.

Voortplanting

De voortplanting van de terrasjeskommazweefvlieg verloopt via een volledige gedaanteverwisseling, waarbij het dier vier duidelijk verschillende levensfasen doorloopt

Eitje

Het begint wanneer het vrouwtje haar eieren afzet op bladeren waar bladluizen aanwezig zijn. Ze legt de eieren meestal afzonderlijk, zodat elke larve direct toegang heeft tot voedsel zodra ze uitkomt. De eieren zijn klein, langwerpig en wit tot lichtgeel van kleur. Afhankelijk van de temperatuur duurt het slechts enkele dagen voordat de larven verschijnen.

Larve

Wanneer de larve uit het ei kruipt, begint een intensieve groeiperiode. De larve is zacht, pootloos en licht van kleur, en vervelt meerdere keren terwijl ze zich voedt met bladluizen. Deze fase duurt doorgaans één tot twee weken, maar kan korter of langer zijn, afhankelijk van de omstandigheden. Zodra de larve volgroeid is, zoekt ze een beschutte plek op de plant of in de omgeving om zich te verpoppen.

Pop

Tijdens de popfase verandert het dier volledig van vorm. De pop is stevig, ovaal en bruin van kleur en blijft onbeweeglijk terwijl binnenin de metamorfose plaatsvindt. Deze fase duurt meestal één tot twee weken. Uiteindelijk breekt de volwassen zweefvlieg uit de pop en is ze na korte tijd in staat om te vliegen.

Imago

Het volwassen stadium, het imago, leeft enkele weken tot soms enkele maanden. In deze periode voedt het dier zich met nectar en stuifmeel, zoekt het een partner en draagt het bij aan bestuiving. Vrouwtjes leggen gedurende hun leven honderden eieren, waardoor de soort zich snel kan voortplanten en populaties zich gemakkelijk kunnen herstellen.

Predatie

De volwassen dieren worden gegeten door vogels, spinnen en andere insecteneters. Omdat ze op bloemen zitten en in open gebieden vliegen, zijn ze zichtbaar voor roofdieren. Hun gele en zwarte kleur lijkt op die van een wesp en kan vijanden afschrikken.

De larven lopen ook risico op predatie. Ze leven op planten en kunnen worden gegeten door vogels, loopkevers en andere insecten. Soms worden larven ook aangevallen door parasitaire wespen. Deze wespen leggen hun eitjes in of op de larve. De wesplarve groeit dan ten koste van de zweefvlieglarve.

Ondanks deze risico’s kan de soort zich goed handhaven. Ze leggen veel eieren en ontwikkelen zich snel. Daardoor blijft de populatie meestal stabiel, zelfs als een deel van de dieren wordt opgegeten.

Bedreiging

Wereldwijd wordt de terrasjeskommazweefvlieg niet als bedreigd beschouwd. De soort heeft een uitzonderlijk groot verspreidingsgebied en komt voor in zeer uiteenlopende klimaten, van koele noordelijke regio’s tot warme mediterrane en subtropische gebieden. Dankzij haar hoge mobiliteit kan ze zich snel verplaatsen naar nieuwe leefgebieden wanneer omstandigheden veranderen. Dit vermogen om te trekken — soms over honderden kilometers, zelfs over open zee — maakt de soort bijzonder veerkrachtig.

Daarnaast is de terrasjeskommazweefvlieg niet afhankelijk van een beperkt aantal plantensoorten. Ze bezoekt een breed scala aan bloemen en kan zich voortplanten op vrijwel elke plantensoort waar bladluizen aanwezig zijn. Deze brede voedselkeuze, zowel voor de larven als voor de volwassen dieren, zorgt ervoor dat de soort zich gemakkelijk kan aanpassen aan veranderingen in het landschap.

Hoewel de soort wereldwijd stabiel is, kunnen regionale populaties wel schommelen door factoren zoals intensieve landbouw, verlies van bloemrijke habitats en het gebruik van pesticiden. Toch is er internationaal geen aanwijzing dat de soort op grote schaal achteruitgaat.

Nederland

Ook in Nederland staat de terrasjeskommazweefvlieg er goed voor. Ze komt algemeen voor in tuinen, parken, natuurgebieden en landbouwgebieden, en wordt door het hele land regelmatig waargenomen. De soort staat niet op de Nederlandse Rode Lijst, omdat de populatie stabiel is en de soort zich goed weet aan te passen aan verschillende leefomstandigheden.

Toch kunnen lokale populaties onder druk komen te staan. In intensief beheerde landbouwgebieden verdwijnen vaak bloemrijke randen en natuurlijke vegetatie, waardoor er minder nectar beschikbaar is voor de volwassen dieren. Het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen vormt eveneens een risico, omdat deze niet alleen bladluizen doden — het voedsel van de larven — maar ook schadelijk kunnen zijn voor de zweefvliegen zelf.

Daarnaast speelt de afname van bloemrijke bermen, graslanden en wilde planten een rol. Wanneer deze habitats verdwijnen of te vroeg worden gemaaid, neemt de beschikbaarheid van voedsel en geschikte voortplantingsplekken af. Ondanks deze lokale bedreigingen blijft de soort in Nederland over het algemeen robuust, mede dankzij haar vermogen om snel nieuwe gebieden te koloniseren en zich voort te planten in uiteenlopende landschappen.

Bescherming

De terrasjeskommazweefvlieg heeft in Nederland geen speciale beschermingsstatus, omdat de soort hier algemeen voorkomt en zich goed weet te handhaven. Ze staat niet op de Nederlandse Rode Lijst en valt ook niet onder specifieke beschermingsregels. Toch profiteert de soort indirect van maatregelen die gericht zijn op het behoud van biodiversiteit en het versterken van natuurlijke leefgebieden.

In gebieden waar bloemrijke vegetaties worden behouden of hersteld, zoals natuurvriendelijke bermen, kruidenrijke graslanden en ecologisch beheerde parken, vindt de soort voldoende voedsel en geschikte plekken om eieren af te zetten. Ook het verminderen van het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen draagt bij aan betere omstandigheden, omdat zowel de volwassen dieren als de larven gevoelig zijn voor pesticiden.

Daarnaast speelt de inrichting van tuinen en openbare ruimtes een belangrijke rol. Wanneer er meer bloeiende planten worden aangeplant en er ruimte wordt gelaten voor natuurlijke vegetatie, ontstaat een aantrekkelijk leefgebied waarin de soort zich gemakkelijk kan voortplanten. Hoewel de terrasjeskommazweefvlieg geen directe bescherming nodig heeft, is ze wel gebaat bij een landschap waarin bloemen, insecten en natuurlijke processen de ruimte krijgen.

Bronnen

Eupeodes corollae

Taxonomie

RijkAnimalia
StamArthropoda (geleedpotigen)
KlasseInsecta (insecten)
OrdeDiptera (tweevleugeligen)
FamilieSyrphidae (zweefvliegen)
GeslachtEupeodes
Synoniemen
Kenmerken
Grootte6-11 mm
Vleugellengte5-8 mm
Spanwijdte10-16 mm
Voedingnectar en stuifmeel
Vliegperiodehet vroege voorjaar tot het late najaar
Voortplanting
Paartijdvoorjaar en de zomer
Aantal eitjes50-200 eitjes
Grootte eitjes0,8-1 mm
Duur ei-stadium2-3 dagen
Grootte larve10-11 mm
Duur larvenstadium10-14 dagen
Aantal vervellingen3 vervellingen
Grootte pop7-10 mm
Duur popfase7-10 dagen
Uitsluipenlate lente en zomer

Voorkomen in Nederland

Statusinheems
Zeldzaamheidalgemeen
Rode Lijst
Bescherming
Verspreiding
Nederlandhet hele land
Europawijdverspreid
Wereldgrote delen van Europa, Noord-Afrika en Azië
Biotoopvoorkeuropen, bloemrijke terreinen
Verspreiding van de terrasjes-kommazweefvlieg in Nederland
Verspreidingskaart terrasjeskommazweefvlieg
@ 2026 NDFF EIS Verspreidingsatlas Insecten

Ontdek meer van Fauna & Flora

Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.

Scroll naar boven