Beschrijving van het stro-uiltje
Leefgebied
Mondiaal
Het stro-uiltje is een wijdverspreide mot die zich over een groot deel van de Palearctische regio uitstrekt. De vlinder wordt gevonden in Europa, inclusief het Iberisch Schiereiland en het zuiden van Fennoscandinavië, en reikt in zuidelijke richting tot aan Noord-Afrika. Oostelijk strekt het verspreidingsgebied zich uit over de Palearctische gebieden tot aan de Grote Oceaan en Japan.
Nederland
In Nederland is het stro-uiltje een algemene vlindersoort. De vlinder kan overal in het land worden aangetroffen, al wordt hij minder vaak waargenomen in de zeekleigebieden van Groningen en Friesland, de grootschalige akkerbouwgebieden en de Flevopolders. In recente jaren is er een duidelijke toename in het aantal waarnemingen van het stro-uiltje in heel Nederland.
Habitat en biotoop
Het stro-uiltje is een veelvoorkomende mot die leeft in verschillende habitats. De vlinder kan gevonden worden in vochtige graslanden, moerassige gebieden en lichte bossen. Ook bosranden, open bosgebieden en braakliggende gronden met een dichte begroeiing van grassen behoren tot het leefgebied.
De vlinder is flexibel in zijn habitatkeuze, zolang er maar voldoende waardplanten voor de rupsen aanwezig zijn. De rupsen voeden zich voornamelijk met grassen zoals pijpenstrootje, die vaak te vinden zijn in vochtige, zure omgevingen.
Herkenning
Vlinder
Het stro-uiltje is een kleine, bleke mot met een spanwijdte van 22 tot 25 millimeter en een voorvleugellengte van 13 tot 15 millimeter. De voorvleugels hebben een strokleurige of lichtgele grondkleur met een paarse vlek in het midden, die vaak bruin lijkt. Deze middenvlek is een opvallend kenmerk. De achterste rand van de voorvleugels is bruin van kleur en de franje heeft een roze tint. De achtervleugels zijn lichtgrijs van kleur.
Rups
De rups is ongeveer 15 tot 20 millimeter lang en heeft een opvallend uiterlijk. De rups is hardgroen van kleur met een dunne, donkergroene lijn over de rug. Aan weerszijden van deze lijn loopt een opvallende, dikke, witte lijn. Een ander kenmerk is de duidelijke gele vlek op het achtste lichaamssegment.
Pop
De pop is langwerpig van vorm en verandert van kleur gedurende de popfase. Aanvankelijk is de pop groen met twee witte lijnen, maar later verandert de kleur naar geelbruin.
Voedsel
De volwassen vlinder voedt zich met nectar van verschillende bloemen en met honingdauw. De vlinders zijn niet kieskeurig en bezoeken een verscheidenheid aan planten voor hun voedsel. Ze worden ook aangetrokken door licht.
Waardplanten
De rupsen voeden zich voornamelijk met grassen en andere lage planten. Tot de waardplanten behoren verschillende grassoorten, waaronder pijpenstrootje, boskortsteel en soorten van het geslacht zegge. Ook riet wordt door de rupsen gegeten.
Weetjes over het stro-uiltje
- De vlinder vliegt overdag en ’s nachts. Overdag vliegen de vlinders vooral als ze worden verstoord en in de schemering zijn ze het meest actief.
- De soort heeft meerdere generaties per jaar, wat betekent dat je ze van het voorjaar tot de late herfst kunt tegenkomen.
- De vlinder overwintert als rups. De jonge rupsen zijn in de late herfst actief en voeden zich tot de eerste vorst.
Gedrag
Vlinder
De volwassen vlinder is zowel overdag als ’s nachts actief. Overdag vliegen de vlinders vooral als ze verstoord worden, maar in de schemering zijn ze het meest actief. De vlinder rust vaak met de kop naar beneden en de voorpoten gestrekt, waardoor de voorkant van het lichaam omhoog komt. Ze worden aangetrokken door licht.
Rups
De rups is voornamelijk ’s nachts actief en voedt zich dan met diverse grassoorten en andere lage planten. Overdag verbergt de rups zich om roofdieren te vermijden. Het verstopt zich dicht bij de grond, tussen de stengels van zijn waardplanten. De soort overwintert als rups. Dit betekent dat de rups in de herfst uit het ei komt, zich voedt tot de eerste vorst en dan een schuilplaats zoekt om de winter door te komen. In de lente wordt de rups weer actief om verder te eten en zich te verpoppen.
Mobiliteit
De mobiliteit van het stro-uiltje wordt gekenmerkt door zowel een actieve vlucht als passieve verspreiding. Hoewel de vlinder een zwerver is die zich over grote afstanden kan verspreiden, wordt hij doorgaans beschouwd als een zwakke vlieger. De vlinder vliegt met een snelle, schokkerige beweging dicht bij de grond. Het stro-uiltje kan zich verplaatsen door de wind, waardoor de soort zich naar nieuwe gebieden kan verspreiden.
Vliegtijd
Het stro-uiltje heeft in warmere gebieden van Europa twee tot drie overlappende generaties per jaar. De vlinders zijn te zien van eind mei tot en met oktober. De eerste generatie vliegt van mei tot begin juli, de tweede van half juli tot oktober. In koudere gebieden vliegt er slechts één generatie van juni tot en met augustus.
Levenscyclus
De levenscyclus van het stro-uiltje bestaat uit vier fasen: het ei, de rups, de pop en de volwassen vlinder. Het is een cyclus die in warmere gebieden meerdere keren per jaar doorlopen wordt.
Eitjes
Het begint met het ei. Het vrouwtje legt haar eitjes, die geelachtig en halfrond zijn. Het exacte aantal eitjes per legsel is niet gedocumenteerd. De eitjes worden op de waardplanten gelegd, die als voedsel dienen voor de uitkomende rupsen. De duur van het eistadium is afhankelijk van de temperatuur, maar duurt gemiddeld ongeveer een week.
Rups
Daarna volgt de rupsfase, die de langste fase in de levenscyclus is. De rups ondergaat gedurende zijn groei vijf vervellingen. De rupsfase duurt van juli tot mei, omdat de rupsen overwinteren als derde stadium rups. De rupsen worden ongeveer 15 tot 20 millimeter lang.
Pop
Wanneer de rups volwassen is, verpopt hij zich. De popfase duurt ongeveer drie tot vier weken. De verpopping vindt plaats in een cocon, die wordt vastgemaakt aan de stengels van de waardplanten, dicht bij de grond.
Vlinder
Tot slot komt de volwassen vlinder uit de pop. De volwassen vlinder leeft om zich voort te planten. In warmere gebieden zijn er twee tot drie overlappende generaties per jaar en vliegen de vlinders van mei tot oktober.
Bedreiging
Op mondiaal niveau is het stro-uiltje niet opgenomen in de IUCN Rode Lijst van Bedreigde Soorten. De soort is wijdverspreid en algemeen in Europa. Deze vlinder gedijt in diverse habitats, wat bijdraagt aan de brede verspreiding en de stabiliteit van de populaties.
In Nederland staat het stro-uiltje niet op de Rode Lijst van bedreigde soorten. De vlinder wordt als zeer algemeen beschouwd en komt verspreid over het hele land voor. Er is zelfs sprake van een toenemende populatie in de afgelopen jaren.
Bescherming
Het stro-uiltje heeft in Nederland geen speciale beschermingsstatus en er zijn geen specifieke beschermingsmaatregelen van kracht.
Bronnen
- Butterfly Conservation. (n.d.). Straw Dot. Geraadpleegd op 12 augustus 2025, van https://butterfly-conservation.org/moths/straw-dot
- LepiWiki. (n.d.). Rivula sericealis. Geraadpleegd op 12 augustus 2025, van https://lepiforum.org/wiki/page/Rivula_sericealis
- Wikipedia. (n.d.). Rivula sericealis. Geraadpleegd op 12 augustus 2025, van https://en.wikipedia.org/wiki/Rivula_sericealis
- Vlinderstichting. (z.d.). Stro-uiltje (Rivula sericealis). Geraadpleegd op 12 augustus 2025, van https://www.vlinderstichting.nl/libellen-en-vlinders/motte-en-nachtvlinders/nachtvlinder/stro-uiltje
- Waarneming.nl. (z.d.). Stro-uiltje Rivula sericealis) Geraadpleegd op 12 augustus 2025, van https://waarneming.nl/species/13945/
- Lepidoptera and some other life forms. (z.d.). Rivula sericealis. Geraadpleegd op 12 augustus 2025, van https://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/noctuoidea/noctuidae/rivulinae/rivula/index.html
- UK Moths. (z.d.). 72.003 BF2435 Straw Dot Rivula sericealis. Geraadpleegd op 12 augustus 2025, van https://ukmoths.org.uk/species/rivula-sericealis/
- Gianluca Doremi. (z.d.). Rivula sericealis. Geraadpleegd op 12 augustus 2025, van https://gdoremi.altervista.org/erebidae/Rivula_sericealis_en.html
- Gardensafari. (2016, 11 december). Picture page about Straw Dot Rivula sericealis. Geraadpleegd op 12 augustus 2025, van https://www.gardensafari.nl/english/picpages/rivula_sericealis.htm
- Picture Insect. (z.d.). Seideneulchen (Rivula sericealis). Geraadpleegd op 12 augustus 2025, van https://pictureinsect.com/de/wiki/Rivula_sericealis.html
- Wir flattern auf. (z.d.). Seideneulchen Rivula sericealis) Geraadpleegd op 12 augustus 2025, van https://www.wirflatternauf.com/nachtfalter/eulenfalter-erebidae/seideneulchen-rivula-sericealis
- Gianluca Doremi. (z.d.). Rivula sericealis. Geraadpleegd op 12 augustus 2025, van https://gdoremi.altervista.org/erebidae/Rivula_sericealis_en.html
- iMoths. (z.d.). Straw Dot (Rivula sericealis). Geraadpleegd op 12 augustus 2025, van https://bedfordshiremoths.co.uk/index.php?bf=24740
Rivula sericealis | |
Taxonomie | |
|---|---|
| Rijk | Animalia |
| Stam | Geleedpotigen (Arthropoda) |
| Klasse | Insecten (Insecta) |
| Orde | Vlinders (Lepidoptera) |
| Familie | Erebidae (spinneruilen) |
| Geslacht | Rivulinae |
| Synoniemen | |
Kenmerken | |
| Voorvleugellengte | 13-25 mm |
| Spanwijdte | 22-25 mm |
| Waardplanten | Verschillende grassoorten |
| Vliegperiode | Mei tot oktober in meerdere, overlappende generaties |
| Grootte rups | 15-20 mm |
Voortplanting | |
| Aantal eitjes | Niet gedocumenteerd |
| Eifase | Ongeveer een week |
| Rupsfase | Van juli tot mei, waarbij hij overwintert als rups in het derde stadium. |
| Popfase | Drie tot vier weken |
Voorkomen in Nederland | |
| Voorkomen | Oorspronkelijk |
| Zeldzaamheid | Zeer algemeen |
| Bescherming | Geen speciale beschermingsmaatregelen |
 Verspreidingskaart stro-uiltje | |
Verspreiding | |
| Nederland | Algemeen verspreid |
| Wereld | Europa, Azië, Afrika |
| Biotoopvoorkeur | Vochtige graslanden, moerassen, lichte bossen en bosranden |
Ontdek meer van Fauna & Flora
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
