Beschrijving van de kegelbijvlieg
Leefgebied
De kegelbijvlieg komt voor in het Palearctisch gebied, wat betekent dat hij te vinden is in Fennoscandinavië, zuidwaarts tot het Iberisch Schiereiland en het Middellandse Zeegebied. Hij komt ook voor in Ierland. Het verspreidingsgebied strekt zich oostwaarts uit door Europa, tot Turkije en het Europese deel van Rusland, en verder tot aan de Oeral.
Nederland en België
In Nederland en Vlaanderen is de kegelbijvlieg een algemene soort die bijna het hele jaar voorkomt.
Biotoop en habitat
De kegelbijvlieg leeft in een beschutte biotoop met bomen en struiken. Hij leeft in wetlands, bossen, alluviale bossen, veengebieden, landbouwgronden, tuinen in de buitenwijken en parken.
Herkenning
De kegelbijvlieg is een relatief grote zweefvlieg van zo’n 15 mm lang, met vleugels van 8,25 tot 12,75 mm. Hij heeft een zwart achterlijf met twee geeloranje kegels, waaraan hij zijn naam dankt. Het borststuk is lichtbruin behaard, de voorste en middelste tarsi zijn geel en de achterste donker. De vleugels hebben een donkere middenband met vage randen, en het pterostigma is vier keer zo lang als breed.
Er is een duidelijk verschil tussen mannetjes en vrouwtjes. Mannetjes hebben een sterk driehoekig achterlijf, waardoor ze van afstand herkenbaar zijn. Vrouwtjes zijn juist breed gebouwd en kunnen soms verward worden met de blinde bij.
Larven
De larven hebben een langwerpig, cilindervormig lichaam en een lange, uitschuifbare adembuis aan het uiteinde van het lichaam, wat hen in staat stelt om onder water in te ademen. Het lichaam is lichtbruin tot grijs en soms bedekt met kleine haartjes.
Weetjes over de kegelbijvlieg
- De mannetjes en de vrouwtjes zien er verschillend uit.
- Kegelbijvliegen kunnen lange tijd stil in de lucht hangen.
- De larven worden ‘rattenstaartlarven’ genoemd vanwege hun lange adembuis.
Voedsel
De kegelbijvlieg voedt zich voornamelijk met nectar en stuifmeel van bloemen. Dit maakt deze vlieg een belangrijke bestuiver in tuinen, bossen en velden.
De larven, die bekendstaan als rattenstaartlarven, leven in water met een hoog organisch gehalte en voeden zich met bacteriën en organisch afval.
Gedrag
De vliegperiode loopt van februari tot november. Kegelbijvliegen hebben een zwevende vlucht, wat typisch is voor zweefvliegen, en kunnen lange tijd stil in de lucht hangen.
Voortplanting
De vrouwtjes leggen eitjes in water met een hoog organisch gehalte, zoals modderige poelen en afvoeren. De eitjes komen, afhankelijk van de temperatuur en vochtigheid, meestal binnen enkele dagen uit.
De larven, ook wel rattenstaartlarven genoemd, leven in vervuild water en hebben een lange adembuis waarmee ze zuurstof uit de lucht halen. Ze voeden zich met bacteriën en organisch materiaal.
De popfase duurt meestal enkele dagen tot een paar weken. Dit is afhankelijk van de temperatuur en andere omgevingsfactoren. Tijdens deze fase ondergaat de larve een metamorfose en ontwikkelt hij zich tot een volwassen zweefvlieg.
Predatie
De kegelbijvlieg heeft verschillende natuurlijke vijanden. Enkele van de belangrijkste predatoren zijn:
- Insectenetende vogels zoals mezen en zwaluwen die zich voeden met zweefvliegen,
- Spinnen die kegelbijvliegen in hun webben vangen of ze besluipen als prooi,
- Sommige roofinsecten, zoals libellen en sluipwespen, jagen op zweefvliegen,
- Kikkers en padden kunnen zweefvliegen vangen zodra ze dichtbij genoeg komen.
Bedreiging
De kegelbijvlieg wordt geconfronteerd met verschillende bedreigingen, voornamelijk door menselijke invloeden en veranderingen in het milieu. Hier zijn enkele belangrijke factoren:
- Habitatverlies door verstedelijking en intensieve landbouw, waardoor geschikte broedplaatsen zoals modderige poelen en stilstaand water verdwijnen,
- Pesticiden zoals chemische bestrijdingsmiddelen en vervuiling van waterbronnen die schadelijk zijn voor de larven en volwassen vliegen,
- Klimaatverandering, waardoor veranderingen in temperatuur en neerslagpatronen kunnen optreden die de populatie beïnvloeden door het verstoren van hun leefomgeving en voedselbronnen,
- Voedselconcurrentie met andere insectensoorten en predatie door vogels en spinnen die de kegelbijvlieg als prooi zien.
Bronnen
- Kegelbijvlieg Eristalis pertinax | Nederlands Soortenregister, geraadpleegd 3 mei 2025
- Kegelbijvlieg. (2024, 31 december). Wikipedia, de vrije encyclopedie. Opgehaald 14:43, mei 3, 2025 van https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kegelbijvlieg&oldid=68666325.
- Wikipedia-contributors. (2025, February 24). Eristalis pertinax. In Wikipedia, The Free Encyclopedia. Retrieved 14:44, May 3, 2025, from https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Eristalis_pertinax&oldid=1277484199
Eristalis pertinax | |
Taxonomie | |
|---|---|
| Rijk | Animalia |
| Stam | Arthropoda (geleedpotigen) |
| Klasse | Insecta (insecten) |
| Orde | Diptera (tweevleugeligen) |
| Familie | Syrphidae (Zweefvliegen) |
| Geslacht | Eristalis |
Kenmerken | |
| Grootte | 15 mm |
| Voeding | Nectar en stuifmeel |
| Voeding larven | Bacteriën en organisch afval |
| Vliegperiode | Februari-november |
Voortplanting | |
| Paartijd | Februari-november |
| Aantal eitjes | Enkele dagen |
| Uitkomen eitjes | Enkele dagen |
| Larve-ontwikkeling | Tientallen tot honderden eitjes per legsel |
| Popfase | Enkele dagen tot een paar weken |
Voorkomen in Nederland | |
| Status | Oorspronkelijk |
| Zeldzaamheid | In heel Nederland zeer algemeen: |
| Bescherming | – |
Verspreiding | |
| Nederland | Heel Nederland |
| Wereld | Palearctisch gebied |
| Biotoopvoorkeur | Beschut gebied met struiken en bomen |
 Verspreidingskaart kegelbijvlieg NDFF 2025 | |
Ontdek meer van Fauna & Flora
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
