Beschrijving van hondsdraf
Hondsdraf is een kruipende, geurende plant die behoort tot de lipbloemenfamilie (Lamiaceae). De plant is winterhard en wordt in siertuinen wel gebruikt als bodembedekker. Er is ook een bontbladige cultivar, Glechoma hederacea ‘Variegata’, die iets minder koudebestendig is. De soort kan nogal woekeren, maar is goed in toom te houden. Hondsdraf is ook toepasbaar in staande en hangende plantenbakken.
Stengels
De kruipende stengels wortelen op de knopen. Zo vormen ze uitlopers. De opstijgende bloeistengels zijn behaard. Hondsdraf vormt zoden.
Bladeren
De bladeren blijven in de winter groen en krijgen vaak een paarsige tint. Ze zijn niervormig of rondachtig en hebben een hartvormige voet. Daarnaast zijn ze gekarteld en voorzien van een steel.
Bloemen
De bloemen zijn polygaam: er zijn bloemen met zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtsorganen en bloemen met alleen mannelijke of alleen vrouwelijke geslachtsorganen.
De bloemen zijn symmetrisch langs twee zijden en duidelijk van het lipbloemtype. Ze hebben een vergroeide kelk met vijf tanden en een samengegroeide kroon. In de kroon bevinden zich vier meeldraden en de stijl met stempels die onder tegen de bovenlip liggen.
De bloemen zitten in schijnkransen in de bladoksels. Elke schijnkrans bevat één tot zes bloemen. De bloemen zijn blauwpaars en worden 1-2 cm. De bovenlip is aan de top uitgerand. De onderlip is drielobbig. De tweelobbige middenslip is ongeveer even groot als de vrij vlakke bovenlip. De stijltop steekt buiten de kroon uit.
De bloemen worden bezocht door bijen en hommels.
Vruchten
De vruchten zijn splitvruchten. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig (kiemend met twee kiemblaadjes).
Ecologie
Bodem
Hondsdraf groeit op zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op vochtige tot matig droge, matig voedselarme tot zeer voedselrijke, humushoudende grond (alle grondsoorten).
Groeiplaats
Je vindt hem in bossen (loofbossen en langs bospaden), bosranden, struwelen, heggen (voedselrijke zomen), zeeduinen (duinbossen), omgewerkte grond (vaak licht beschaduwde plaatsen), akkers, grasland (o.a. uiterwaarden en beschaduwde gazons), bermen, dijken, plantsoenen, waterkanten (o.a. afkalvende oevers van bosbeken), schuttingen, ruigten, puin, oude verweerde muren, stapelmuren en in knotwilgen.
Verspreiding
Hondsdraf komt in Nederland zeer algemeen voor. Wereldwijd komt deze plant voor in gematigde streken op het noordelijk halfrond. Hondsdraf is ingeburgerd in o.a. Noord-Amerika, Nieuw-Zeeland en Australië.
Etymologie
Er zijn een aantal verklaringen voor de Nederlandse naam in omloop.
- In het Middelnederlands heette de plant gondrave. Gond betekende zweer, etter of gezwel. Rave komt overeen met Reve en betekent rank. Dit plantje werd gebruikt tegen allerlei huidaandoeningen en had lange uitlopers over de grond. In de middeleeuwen heette deze plant wondrav. Dit werd later wondrank. De plant was vroeger een middel om wonden mee te behandelen en het hielp tegen zweren, jeuken en zwellingen.
- De naam zou afstammen van het Gotische woord Gunderaba, wat ook weer wondrank betekent.
- Een andere verklaring is dat de plant haar naam dankt aan het feit dat deze na de bloei, d.m.v. bovengrondse stengeluitlopers, snel een groot oppervlak kan innemen. Deze woekerende eigenschap zou honds genoemd kunnen worden. Glechoma komt van het Griekse Glechon (een munt- of tijmsoort), naar de pepermuntachtige geur die vrijkomt bij het wrijven van de bladeren. Hederacea komt van het Griekse Hedera klimopachtig. Dit omdat de bladeren enige gelijkenis hebben met die van klimop en ook het groeigedrag (klimmen en kruipen) lijkt enigszins op dat van klimop.
Weetjes over hondsdraf
- Van verse hondsdraf kan ’thee’ worden getrokken met een aangenaam kruidige smaak die ligt tussen die van groentenat en munt.
- De plant werd als geneeskrachtig kruid toegepast bij luchtwegklachten, jeuk en verwonding.
- Door de Saksen werd het gebruikt bij het brouwen van bier
Bronnen
- Hondsdraf Glechoma hederacea Nederlands Soortenregister https://www.nederlandsesoorten.nl Geraadpleegd op 21 november 2021
- Verspreidingsatlas: https://www.verspreidingsatlas.nl/0582
- Hondsdraf. (2021, 30 mei). Wikipedia, de vrije encyclopedie. Opgehaald 21 november 2021 van https://nl.wikipedia.org/wiki/Hondsdraf
Glechoma hederacea | |
Taxonomie | |
|---|---|
| Rijk | Planten (Plantae) |
| Onderrijk | Landplanten (Embryophyta) |
| Stam | Vaatplanten (Tracheophyta) |
| Klasse | Zaadplanten (Spermatofyta) |
| Orde | Lamiales |
| Familie | Lipbloemenfamilie (Lamiaceae) |
| Geslacht | Hondsdraf (Glechoma) |
| Groep | Tweezaadlobbigen (bloemplanten) |
Herkenning | |
| Hoogte | 15 – 60 cm |
| Bloemkleur | Blauwpaars |
| Type vrucht | Splitvrucht |
| Kleur vrucht | Onopvallend |
| Geslachtsverdeling | Polygaam |
Voorkomen in Nederland | |
| Status | Niet bedreigd |
| Trend sinds 1950 | Onveranderd of toegenomen |
| Zeldzaamheid | Algemene soort |
| Indigeniteit | Oorspronkelijk inheems |
Verspreiding | |
| Nederland | Zeer algemeen |
| Wereld | Gematigde streken op het noordelijk halfrond. Ingeburgerd in o.a. Noord-Amerika, Nieuw-Zeeland en Australië. |
 Verspreidingskaart hondsdraf | |
Ecologie | |
| Biotoopvoorkeur | Voedselrijke zomen |
| Levensduur | Overblijvend |
| Worteldiepte | 20 cm |
| Bloeitijd | April – juni |
Ontdek meer van Fauna & Flora
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
