Waterhoen

Beschrijving van de waterhoen

Leefgebied

De waterhoen komt wereldwijd verspreid voor in zowel Europa, Afrika als Azië.

In Afrika strekt het leefgebied zich uit tot het gebied ten zuiden van de Sahara, inclusief Saint Helena, Madagaskar en de eilanden Réunion, Mauritius en de Comoren, maar ook in Noord-Afrika is de soort aanwezig. In Azië strekt het verspreidingsgebied zich oostwaarts uit van Noord-Afrika en Oost-Europa tot Japan en Zuidoost-Azië.

Er komen ook populaties voor op eilanden in de Indische Oceaan en de Stille Oceaan, zoals de Seychellen, de Andamanen, Maleisië, Indonesië, de Filipijnen, Guam en de Noordelijke Marianen.

Europa

Deze vogel komt in een groot deel van Europa voor. In Zuid-, Centraal- en West-Europa leven vooral standvogels, wat betekent dat ze daar het hele jaar blijven. In de gebieden waar het water in de winter bevriest, zoals in Oost-Europa en het zuiden van Scandinavië, trekt de soort weg om elders te overwinteren. De grens tussen standvogels en trekvogels in Europa loopt ruwweg van de Poolse Baltische kustlijn tot aan de oostelijke rand van de Alpen.

Hij ontbreekt in het uiterste noorden van Scandinavië en in de hogere delen van bergketens zoals de Alpen en de Pyreneeën.

Nederland en België

In Nederland is het een veelvoorkomende vogel die zowel nestelt als overwintert. De soort is te vinden in bijna alle zoetwatergebieden van het land, met een voorkeur voor kleine, voedselrijke wateren.

Bij strenge vorst trekken sommige vogels naar plekken met open water of naar warmere gebieden zoals Engeland en Noordwest-Frankrijk. In de winter wordt de populatie aangevuld met vogels uit Noord- en Oost-Europa.

Biotoop en habitat

De soort leeft in allerlei waterrijke gebieden, zowel in door mensen aangelegde als in natuurlijke wateren, met een voorkeur voor stilstaand of langzaam stromend zoet water. Je vindt hem vooral in moerassen, plassen, kanalen en langs meren met veel waterplanten die boven het oppervlak uitsteken, omdat deze dichte begroeiing beschutting biedt. Zelfs in stadsparken en tuinen met geschikte vijvers kom je de waterhoen tegen. Hij zoekt zijn voedsel in en langs het water, maar foerageert ook op het land of loopt over waterplanten. De leefgebieden liggen meestal in laaggelegen gebieden.

Herkenning

De waterhoen is een middelgrote watervogel met een formaat dat vergelijkbaar is met dat van een kraai. Hij heeft een lichaamslengte die varieert van 32 tot 35 centimeter en een gewicht tussen 250 en 420 gram. De spanwijdte van de vleugels ligt doorgaans tussen de 50 en 62 centimeter.

Hij is voornamelijk donker van kleur, variërend van donkerblauw-grijs tot bijna zwart, terwijl de bovenzijde van het lichaam en de vleugels vaak een donker olijfbruine tint heeft Wat hem direct herkenbaar maakt, is het felgekleurde gezicht en de snavel. Hij heeft een felrood voorhoofdsschild dat doorloopt tot aan de basis van de snavel. De snavel is rood met een opvallend gele punt.

Langs de zijkanten van het lichaam loopt een scherpe, witte streep. Onder de staart zijn witte dekveren zichtbaar die hij constant omhoog beweegt, wat fungeert als een opvallend signaal. De poten zijn geelgroen van kleur en hebben lange tenen, die hij gebruikt om over drijvende vegetatie te lopen, ondanks dat hij geen zwemvliezen heeft. Een volwassen waterhoen heeft ook een rode band om het dijbeen. De ogen zijn rood.

Juveniele waterhoenen missen het opvallende rode voorhoofdschild en de felrode snavel van volwassen exemplaren. Hun verenkleed is overwegend grijsbruin en de snavel oogt groenachtig bruin. De witte vlekken op de flanken en onder de staart zijn echter al aanwezig, waardoor ze toch herkenbaar blijven.

Geluid

Het zijn opvallend luidruchtige vogels met een breed scala aan keelklanken en scherpe roepen. Ze zijn vaak te horen terwijl ze verborgen blijven in de dichte vegetatie van het moeras. De roepen worden omschreven als kakelend, klokkend of hijgend, wat soms doet denken aan het geluid van een kip.

Een van de meest herkenbare roepen is een scherpe, herhaalde “kek-kek-kek“-reeks. Dit is zowel overdag als ’s nachts te horen en wordt vaak gekoppeld aan territoriaal gedrag of een alarmroep tijdens de trek. Daarnaast maken ze een kenmerkend gorgelend geratel dat wordt weergegeven als “krrr” of “krrrk“. In situaties waarin ze zich bedreigd voelen, laten ze een luid gesis horen. Tijdens het broedseizoen, dat loopt van april tot juni, zijn ze het meest vocaal.

Ondersoorten

Er worden vijf ondersoorten onderscheiden, die voornamelijk in Europa, Afrika en Azië voorkomen. De vogels in Noord- en Zuid-Amerika worden inmiddels beschouwd als een aparte, nauw verwante soort, het Amerikaanse waterhoen (Gallinula galeata). De ondersoorten hebben subtiele verschillen, vaak in grootte, de aanwezigheid van een olijfkleurige waas in het verenkleed, of de omvang van het rode voorhoofdsschild.

De vijf algemeen aanvaarde ondersoorten zijn:

• Gallinula chloropus chloropus: Dit is de nominale ondersoort en deze heeft het grootste verspreidingsgebied, dat zich uitstrekt van Europa en Noord-Afrika oostwaarts tot Japan en Zuidoost-Azië.
• Gallinula chloropus meridionalis: Deze ondersoort is te vinden in Sub-Sahara Afrika en op het eiland Sint-Helena. Hij is over het algemeen iets kleiner dan de nominale ondersoort en heeft een kleiner voorhoofdsschild.
• Gallinula chloropus pyrrhorrhoa: Deze ondersoort leeft op de eilanden in de westelijke en centrale Indische Oceaan, zoals Madagaskar, Réunion, Mauritius en de Comoren. Hij lijkt op G. c. meridionalis, maar heeft lichter gekleurde, vaak vaalgele, onderstaartdekveren.
• Gallinula chloropus orientalis: Deze ondersoort wordt aangetroffen op verschillende eilanden en regio’s, waaronder de Seychellen, de Andamanen, het Maleisisch schiereiland, de Grote en Kleine Sunda-eilanden, de Sulawesi-regio en de Filipijnen. Hij is klein van stuk en heeft een relatief groot voorhoofdsschild.
• Gallinula chloropus guami: Deze ondersoort is endemisch voor de noordelijke Marianen en Guam in Micronesië en valt op door het zeer donkere verenkleed.

Voedsel

Het zijn omnivoren die een breed en gevarieerd dieet hebben, wat ze in staat stelt zich aan te passen aan verschillende leefomgevingen. Ze zoeken zowel in het water als op het land naar voedsel, waarbij ze vaak te zien zijn terwijl ze op waterplanten lopen of hun kop onderdompelen in het water.

Het overgrote deel van het dieet bestaat uit plantaardig materiaal. Ze eten verschillende delen van waterplanten, waaronder jonge scheuten, bladeren, wortels en zaden. Ze eten algemene waterplanten zoals riet en lisdodde, maar ook zaden van soorten zoals duizendknoop. Op de oever eten ze diverse grassen, granen, vruchten, algen en mossen. Het zijn opportunistische eters die overschakelen op het meest beschikbare plantaardige voedsel.

Naast planten eten ze ook een aanzienlijke hoeveelheid kleine ongewervelden en andere waterdieren om hun dieet aan te vullen, zoals insecten en hun larven, slakken, wormen, kleine visjes en kikkervisjes. In sommige gevallen eten ze zelfs eieren van andere soorten of aas.

Weetjes over de waterhoen

• De vogels wippen constant met hun staart, wat een witte vlek onder de staart zichtbaar maakt. Dit gedrag is een teken van alertheid en dient om roofdieren te laten weten dat hij hen heeft opgemerkt en klaar is om te vluchten.
• Het zijn uitstekende zwemmers, maar hun poten zijn opmerkelijk genoeg niet voorzien van zwemvliezen. In plaats daarvan bezitten de vogels lange, brede tenen, waardoor ze gemakkelijk over drijvende vegetatie, zoals waterleliebladeren, kunnen lopen.
• De felheid van de kleuren op de snavel en het rode schild op het voorhoofd laat andere waterhoenen zien hoe gezond hij is, wat een belangrijke rol speelt bij het kiezen van een partner.
• Wanneer ze zich bedreigd voelen, kunnen de vogels volledig onder water duiken en zich verbergen, waarbij ze alleen hun snavel boven het wateroppervlak houden om te ademen.
• Ze bouwen hun nest vaak op drijvende planten of in dicht riet, maar sommige vrouwtjes hebben de gewoonte om hun eieren in het nest van een andere waterhoen te leggen. Dit ongebruikelijke gedrag is een vorm van broedparasitisme die de voortplantingskansen van het vrouwtje vergroot.
• De naam waterhoen (Gallinula) is afgeleid van het Latijnse woord voor “kleine kip”. Dit verwijst naar hun loopstijl op het land, waarbij ze hun kop ritmisch heen en weer bewegen en op de grond pikken als een kip.

Gedrag

Het is een vogelsoort met een gevarieerd gedrag dat zich zowel op het land als in het water afspeelt. Ze proberen bij het opmerken van gevaar snel weg te glippen in het dichte riet of tussen andere waterplanten.

Een van de meest opvallende gedragingen is het constante op- en neerbewegen van de staart, wat hun witte ondervleugelveren toont. Dit wippen met de staart fungeert als een signaal, mogelijk om roofdieren te waarschuwen dat hij alert is, of als communicatie binnen de groep.

Wanneer ze lopen, doen ze dit met een schokkerige beweging, waarbij ze hun kop ritmisch heen en weer bewegen. Ze gebruiken hun lange tenen, die niet voorzien zijn van zwemvliezen, om gemakkelijk over drijvende vegetatie te lopen.

Het zijn uitstekende zwemmers. Tijdens het zwemmen bewegen ze eveneens hun kop heen en weer, een herkenbare, schokkerige manier van voortbewegen. Bij acuut gevaar kunnen ze volledig onder water duiken en zich daarin schuilhouden, waarbij ze alleen hun snavel boven water steken om te kunnen ademen.

Waterhoenen foerageren zowel in het water als op het land, waarbij ze zich opportunistisch gedragen en eten wat er beschikbaar is, zoals waterplanten, zaden, insecten en kleine ongewervelden.

Ze zijn territoriaal, vooral tijdens het broedseizoen. De vrouwtjes vertonen soms een ongebruikelijk competitief gedrag ten opzichte van andere vrouwtjes in de strijd om een partner. Het broeden vindt plaats in nesten die op het water drijven of in de dichte vegetatie aan de oever zijn verborgen.

Vogeltrek

Het trekgedrag verschilt per regio. Populaties in de zuidelijke en westelijke delen van Europa blijven meestal het hele jaar in hun broedgebieden. Ze zijn daar standvogels of vertonen slechts korteafstandsmigratie. Deze korte verplaatsingen vinden voornamelijk plaats wanneer er strenge winters zijn en het water in hun leefgebied dreigt te bevriezen.

In de noordelijke en oostelijke regio’s van Europa daarentegen, waar de winters strenger zijn, zijn de waterhoenen vaker trekvogels. Deze populaties trekken in de herfst naar meer gematigde klimaten om te overwinteren. Vogels uit bijvoorbeeld Denemarken migreren in september voornamelijk in zuidwestelijke richting, waarbij ze vaak worden aangetroffen in landen als Duitsland, Nederland, België en Frankrijk. Sommige vogels trekken zelfs verder naar het zuiden van Europa of Noord-Afrika.

Voortplanting

De waterhoen is een monogame vogel die doorgaans een vaste partner kiest. Sommige paartjes blijven meerdere jaren bij elkaar, wat duidt op een sterke paarband en territoriale trouw. Maar ze vertonen ook complexere broedstrategieën waarbij groepen met meerdere vrouwtjes of gemengde seksen voorkomen. Ze verdedigen hun territorium agressief tegen zowel soortgenoten als andere watervogels.

De paartijd in gematigde regio’s op het noordelijk halfrond begint meestal in het voorjaar, doorgaans tussen half maart en half mei. In tropische gebieden kunnen ze het hele jaar door broeden. De balts is ongebruikelijk, waarbij het vrouwtje met andere vrouwtjes concurreert om met het mannetje te mogen paren. Het dominante vrouwtje zal het mannetje achterna jagen als onderdeel van dit ritueel. De paring zelf vindt plaats op het land en niet in het water.

Het mannetje en het vrouwtje bouwen samen een stevig, komvormig nest van dood plantenmateriaal uit het water en takjes, vaak met een schuine oprit om de toegang makkelijker te maken. Het nest ligt op de grond in dichte begroeiing, op drijvende waterplanten of soms zelfs in bomen of struiken boven het water. Ze staan erom bekend soms meerdere broedsels per seizoen te hebben, waarbij nesten soms opnieuw worden gebruikt door verschillende vrouwtjes.

Het vrouwtje legt doorgaans 5 tot 9 eieren per broedsel, hoewel het totale aantal kan variëren van slechts 2 tot wel 13. Een legsel vroeg in het seizoen bestaat vaak uit meer eieren dan latere broedsels. Beide ouders broeden, waarbij het mannetje het grootste deel van het werk op zich neemt. De incubatieperiode ligt meestal tussen de 17 en 22 dagen, maar dit kan geografisch variëren. In Zuid-Europa en Noord-Afrika is de broedtijd vaak korter dan in noordelijke regio’s, waar de incubatie soms 25 tot 26 dagen duurt.

De kuikens zijn nestvlieders. Ze komen met open ogen uit het ei, zijn bedekt met zwart dons en kunnen direct na het uitkomen zwemmen en het nest verlaten. Beide ouders zorgen voor de jongen en voeren hem. Ze zijn na ongeveer drie weken in staat om zelf voedsel te zoeken. Ze vliegen voor het eerst na 40 tot 50 dagen, waarna ze na een paar weken onafhankelijk worden en vaak al in de volgende lente hun eerste eigen broedsel kunnen grootbrengen.

Wat betreft de levensduur wordt de gemiddelde levensverwachting geschat op gemiddeld 3 tot 5 jaar. Een aanzienlijk deel van de vogels overleeft het eerste levensjaar echter niet vanwege predatie. Sommige kunnen echter een hoge leeftijd bereiken; het oudst bekende waterhoen in het wild werd ouder dan elf jaar.

Predatie

Hij is kwetsbaar voor predatie, vooral tijdens de ei- en kuikenfase. Zoogdieren vormen de grootste bedreiging. Ratten zijn vaak de primaire eierpredatoren, terwijl grotere roofdieren zoals vossen, wasberen en de invasieve Amerikaanse nerts jagen op zowel kuikens als volwassen vogels langs de oevers.

Hij gebruikt verschillende strategieën om predatie te beperken. De keuze van de plaats van het nest is essentieel, waarbij nesten in dieper water en in dichte moerasvegetatie meer overlevingskans bieden, omdat ze landroofdieren ontmoedigen.

Bij een dreiging laten de volwassen vogels actief verdedigingsgedrag zien, zoals het simuleren van een aanval, of ze vluchten door onder water te duiken en zich te verbergen. Een typische verdedigingsreactie is het op- en neerbewegen van de staart, waarbij de witte onderstaartdekveren te zien zijn. Dit fungeert als een signaal naar roofdieren dat de vogel alert is en klaar om te vluchten, waardoor de kans op een succesvolle aanval afneemt. Het broedsucces neemt over het algemeen toe naarmate het seizoen vordert, deels door een afname van de predatiedruk later in het jaar.

Bedreiging

Over het algemeen wordt deze vogel niet als bedreigd beschouwd. Wereldwijd is de soort wijdverspreid en overvloedig aanwezig, waardoor de International Union for Conservation of Nature (IUCN) de status heeft geclassificeerd als “Niet Bedreigd”. Dit geldt ook voor de Europese populatie, waar de soort als veilig wordt beschouwd.

Desondanks staat de soort in sommige regio’s onder matige druk en kunnen kleinere, lokale populaties wel kwetsbaar zijn voor bedreigingen en zelfs met uitsterven worden bedreigd. Het verlies van habitat is een voortdurend probleem dat, ondanks de wereldwijde stabiliteit van de soort, de aantallen in delen van het verspreidingsgebied kan beïnvloeden.

Nederland

In tegenstelling tot de wereldwijde en Europese beoordeling is de situatie voor Nederland zorgwekkender. De Nederlandse broedpopulatie wordt momenteel beoordeeld als zeer ongunstig. Dit negatieve oordeel is voornamelijk het gevolg van de al decennialange geleidelijke afname van de populatie. De oorzaken van de landelijke achteruitgang zijn nog niet volledig opgehelderd. Strenge winters en droge voorjaarsmaanden hebben een negatieve invloed op de aantallen.

De vogel lijkt zich beter te handhaven in stedelijke gebieden dan in het agrarisch gebied, mogelijk omdat de winterse omstandigheden daar milder zijn en er minder predatie is. De soort stelt prijs op enige rust en is afhankelijk van voldoende oeverbegroeiing als schuil- en nestplaats.

Bescherming

De waterhoen is in Nederland een beschermde inheemse vogelsoort, wat voortvloeit uit de Europese Vogelrichtlijn. Deze bescherming is in de Nederlandse wetgeving verankerd in de Omgevingswet, die in 2024 van kracht is geworden. Het doden, vangen, verstoren en beschadigen van de vogel zelf is verboden. Deze bescherming strekt zich ook uit tot het nest dat gedurende het broedseizoen is beschermd.

In de wet is ook de algemene zorgplicht opgenomen, wat inhoudt dat iedereen – overheden, bedrijven en burgers – de verantwoordelijkheid heeft om nadelige gevolgen voor de natuur en de leefomgeving te voorkomen. Activiteiten die een negatief effect kunnen hebben op de soort, zoals verstoring van het leefgebied of de nestplaatsen, vereisen een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit, tenzij deze activiteit onder een vrijstelling of goedgekeurde gedragscode valt. De waterhoen is echter niet aangewezen voor bescherming binnen specifieke Natura 2000-gebieden.

Vanwege de daling van de populatie staat de vogel op de Oranje Lijst van Nederlandse broedvogels, een signalering die aangeeft dat ingrijpen nodig is om te voorkomen dat de soort op de Rode Lijst (bedreigd) terechtkomt. Deze soort profiteert onvoldoende van algemene natuurmaatregelen, waardoor nader onderzoek hard nodig is om de precieze oorzaken van de achteruitgang te bepalen en effectieve beschermingsmaatregelen te ontwikkelen. Aanvullende acties op lokaal niveau richten zich daarom vooral op het verbeteren van het leefgebied, zoals het aanleggen van voldoende oevervegetatie bij stadsvijvers en parken, wat de schuwe vogel een essentiële plek biedt om te schuilen en te nestelen.

Bronnen

• A-Z Animals. (n.d.). Moorhen Bird Facts – Gallinula. Geraadpleegd op 1 oktober 2025, van https://a-z-animals.com/animals/moorhen/
• Animal Diversity Web. (n.d.). Gallinula chloropus (common moorhen). Geraadpleegd op 4 oktober 2025, van https://animaldiversity.org/accounts/Gallinula_chloropus/
• Avibase. (n.d.). Gallinula chloropus (Common Moorhen). Geraadpleegd op 1 oktober 2025, van https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=8F82FF8C30667D90
• Avibirds.com. (2020, 16 november). The Moorhen (Gallinula chloropus) – A Widespread Migrant Bird. Geraadpleegd op 1 oktober 2025, van https://avibirds.com/moorhen/
• BTO. (n.d.). Moorhen. Geraadpleegd op 4 oktober 2025, van https://www.bto.org/learn/about-birds/birdfacts/moorhen
• Binocular Base. (n.d.). Moorhen Diet and Size: Feeding Habits, Predators, and Measurements. Geraadpleegd op 4 oktober 2025, van https://binocularbase.com/moorhen-diet-and-size/
• Cáceres, N., Della-Flora, F., Bueno, A. S., & Wallau, G. L. (2010). Behaviour of the Common Moorhen in Rio Grande do Sul, Brazil. Geraadpleegd op 4 oktober 2025, van http://jararaca.ufsm.br/websites/niltoncaceres/download/Wallau_galinula.pdf
• Cornell Lab of Ornithology. (2023, 16 juni). Common Gallinule Identification, All About Birds. Geraadpleegd op 1 oktober 2025, van https://www.allaboutbirds.org/guide/Common_Gallinule/id
• CT.gov. (n.d.). Common Moorhen. Geraadpleegd op 4 oktober 2025, van https://portal.ct.gov/deep/wildlife/fact-sheets/common-moorhen
• Dane Bank Green Space. (n.d.). 9 Moorhen Fact Sheet. Geraadpleegd op 4 oktober 2025, van https://dbgs.co.uk/9-moorhen-fs/
• Danish Bird Migration Atlas. (n.d.). Common Moorhen. Geraadpleegd op 4 oktober 2025, van https://dk.birdmigrationatlas.dk/uk/species/common-moorhen
• Deltares Public Wiki. (2013, 14 januari). Waterhoen – Gallinula chloropus – HABITAT. Geraadpleegd op 1 oktober 2025, van https://publicwiki.deltares.nl/spaces/HBTHOME/pages/90420122/Waterhoen+-+Gallinula+chloropus
• Diputación de Málaga. (n.d.). Common moorhen. Geraadpleegd op 4 oktober 2025, van https://www.malaga.es/en/laprovincia/naturaleza/lis_cd-8216/common-moorhen
• Encabo, S. I. (2017). Incubation period of moorhens Gallinula chloropus in southern Europe. Geraadpleegd op 4 oktober 2025, van https://www.researchgate.net/publication/312491531_Incubation_period_of_Moorhens_Gallinula_chloropus_in_southern_Europe
• EUNIS – European Union. (n.d.). Moorhen – Gallinula chloropus – (Linnaeus, 1758). Geraadpleegd op 4 oktober 2025, van https://eunis.eea.europa.eu/species/1059
• IOC World Bird List. (n.d.). Bird Migration Atlas – Common Moorhen. Geraadpleegd op 4 oktober 2025, van https://migrationatlas.org/node/1762
• Integrated Taxonomic Information System (ITIS). (n.d.). Report: Gallinula chloropus. Geraadpleegd op 1 oktober 2025, van https://itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=176284
• M. Dahlem. (2025, 24 mei). Common Moorhen (Gallinula chloropus). Geraadpleegd op 1 oktober 2025, van https://mdahlem.net/dbirds/7/moorhen.php
• Monaco Nature Encyclopedia. (n.d.). Gallinula chloropus. Geraadpleegd op 4 oktober 2025, van https://www.monaconatureencyclopedia.com/gallinula-chloropus/?lang=en
• NatureGate. (n.d.). Moorhen, Gallinula chloropus. Geraadpleegd op 1 oktober 2025, van https://luontoportti.com/en/t/626
• New Hampshire PBS. (n.d.). common moorhen – Gallinula chloropus – NatureWorks. Geraadpleegd op 4 oktober 2025, van https://nhpbs.org/natureworks/moorhen.htm
• nocmig. (n.d.). Moorhen (Gallinula chloropus). Geraadpleegd op 1 oktober 2025, van https://nocmig.com/moorhen-gallinula-chloropus/
• Oiseaux.net. (n.d.). Common Moorhen – Gallinula chloropus – Gallinule poule-d’eau. Geraadpleegd op 1 oktober 2025, van https://www.oiseaux.net/birds/common.moorhen.html
• ResearchGate. (2015, 1 juni). Variation in the diet of Common Moorhen Gallinula chloropus (Aves, Rallidae) at Lake Réghaïa, Algeria (G. Bensouilah, F. N. Menoueri, S. N. Menoueri, E. R. G. Menoueri & H. N. Menoueri). Geraadpleegd op 1 oktober 2025, van https://www.researchgate.net/publication/277884602_Variation_in_the_diet_of_Common_Moorhen_Gallinula_chloropus_Aves_Rallidae_at_Lake_Reghaia_Algeria
• RSPB. (n.d.). Moorhen Bird Facts | Gallinula Chloropus. Geraadpleegd op 4 oktober 2025, van https://www.rspb.org.uk/birds-and-wildlife/moorhen
• San San Htay, D. (2017). SOME BEHAVIORAL ACTIVITIES OF GALLINULA CHLOROPUS (COMMON MOORHEN) IN MEIKTILA UNIVERSITY CAMPUS. Geraadpleegd op 4 oktober 2025, van http://maas.edu.mm/Research/Admin/pdf/20.%20%20Daw%20San%20San%20Htay(193-202).pdf
• Scottish Wildlife Trust. (n.d.). Moorhen (common). Geraadpleegd op 1 oktober 2025, van https://scottishwildlifetrust.org.uk/species/moorhen-common/
• Southeastern Association of Fish and Wildlife Agencies. (1982, 1 maart). Food Habits of the Common Moorhen and Purple Gallinule in North-Central Florida (D. D. Mulholland). Geraadpleegd op 1 oktober 2025, van https://seafwa.org/sites/default/files/journal-articles/MULHOLLAND-527-536.pdf
• Sovon Vogelonderzoek. (n.d.). Waterhoen. Geraadpleegd op 1 oktober 2025, van https://stats.sovon.nl/waterhoen
• Thai National Parks. (n.d.). Gallinula chloropus, Common moorhen. Geraadpleegd op 1 oktober 2025, van https://www.thainationalparks.com/species/common-moorhen
• United Parks & Resorts – Seaworld.org. (2020, 15 februari). Common Moorhen Facts and Information. Geraadpleegd op 4 oktober 2025, van https://seaworld.org/animals/facts/birds/common-moorhen/
• University of Michigan. (n.d.). Kids’ Inquiry of Diverse Species, Gallinula chloropus, common moorhen: INFORMATION. Geraadpleegd op 4 oktober 2025, van https://www.biokids.umich.edu/critters/Gallinula_chloropus/
• Vogelbescherming Nederland. (n.d.). Waterhoen. Geraadpleegd op 1 oktober 2025, van https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/waterhoen
• Wildenatur.com. (n.d.). Common Moorhen: Traits, Habitat & Diet. Geraadpleegd op 1 oktober 2025, van https://www.wildenatur.com/en/birds/common-moorhen-gallinula-chloropus
• Wikipedia. (2025, 29 september). Common moorhen. Geraadpleegd op 4 oktober 2025, van https://en.wikipedia.org/wiki/Common_moorhen
• Wikipedia. (2025, 9 september). Waterhoen. Geraadpleegd op 1 oktober 2025, van https://nl.wikipedia.org/wiki/Waterhoen
• WWT. (n.d.). Things you might not know about the humble moorhen. Geraadpleegd op 4 oktober 2025, van https://www.wwt.org.uk/news-and-stories/blog/10-facts-you-might-not-know-about-the-humble-moorhen