Leefgebied

De citroenpendelvlieg komt in bijna heel Europa voor, en ook in Noord-Amerika en Azië. In Midden-Europa worden de volwassen exemplaren vooral in de nazomer aangetroffen.

Biotoop

Deze zweefvliegen bewonen open terreinen, wetlands, rivieroevers, seizoensgebonden overstroomde graslanden en kwelders, maar ook drogere plaatsen dan waar de andere Helophilus-soorten leven. Ze zijn antropofiel in Zuid-Europa, waar ze vaak irrigatiesloten in landbouwgrond bezoeken. In augustus zijn ze talrijk op ruderale graslanden, droge heideterreinen en kalkgraslanden.

Herkenning

Met een lichaamslengte van 14-17 mm is de grote citroenpendelvlieg een van de grootste zweefvliegen in Midden-Europa.

Net als bij de andere soorten van het geslacht Helophilus, is het rugschild opvallend gestreept. Vier lichtgrijze tot lichtgele strepen worden afgewisseld met drie donkerbruine tot zwarte strepen. In de regel zijn de lichte strepen smaller dan de donkere.

De kop is naar voren gericht. De antennes zijn gebogen en zitten op een verhoging van het voorhoofd. Het derde antennesegment is bijna rond.

De ogen zijn bij beide geslachten gescheiden maar bij het mannetje iets minder breed dan bij het vrouwtje. Het gebied tussen de ogen is geelachtig en mist de zwarte gezichtsrand van de gewone pendelvlieg.

De antennes zijn zwart, de voorpoten grotendeels roodachtig geel, de mediane tibia (scheen) geel en de achterpoten volledig zwart behalve een smalle ring aan het einde. De dijen zijn dik, de schenen gebogen en eindigen in een punt.

De buik is afgeplat en zwart. De buiksegmenten zijn relatief langwerpig. Het tweede en derde tergiet hebben aan elke kant een grote lichtgele vlek. De tekening van het derde en vierde tergiet verschilt bij de twee geslachten. Bij het mannetje draagt ​​alleen het derde segment een lichtgele tot grijze geschulpte lijn. Zo'n gebogen lijn is te vinden op het vierde en vijfde tergiet bij het vrouwtje. De gebogen lijn wordt niet onderbroken door een zwarte stip zoals bij de gewone pendelvlieg.

Voedsel

Ze bezoeken vaak bloemenrijke weilanden. Via de slurf wordt stuifmeel en nectar van talloze soorten bloemen opgenomen. Op zoek naar geschikte voedselplaatsen kunnen lange afstanden worden afgelegd. 

De larve leeft van bacteriën en dood organisch materiaal door het voedsel uit het water te filteren, net als de blinde bij (Eristalis tenax). Dit type larve wordt ook wel rattenstaartlarve genoemd.

Weetjes

  • De citroenpendelvlieg leeft van nectar, maar alleen van soorten waarbij de nectar niet te diep in de bloem zit, anders kan de vlieg er niet bij.
  • De larve heeft een zeer lange 'staart' om boven water uit te kunnen steken en om mee te ademen en wordt daarom ook wel rattenstaartlarve genoemd.

Gedrag

De citroenpendelvlieg bezoekt, op zoek naar nectar, een breed scala aan bloeiende planten, voornamelijk die met dichte bloeiwijzen zoals distels, origanum, guldenroede. Op zoek naar nectar transporteert de citroenpendelvlieg stuifmeel van de waardplanten die hij bezoekt. Hij eet af en toe ook wat van het stuifmeel dat aan het lichaam kleeft.

Voortplanting

De zweefvlieg legt de eitjes in kleine, stilstaande en vaak tijdelijke waterpoeltjes waar de larven in leven.

De larven hebben een zeer lange 'staart', die tot net boven het wateroppervlak reikt zodat de larve kan ademen. 

Bescherming

Geen gegevens gevonden.

Bronnen

Helophilus trivittatus

Taxonomie

Rijk Animalia
Stam Arthropoda (Geleedpotigen)
Klasse Insecta (Insecten)
Orde Diptera (Tweevleugeligen)
Familie Syrphidae (Zweefvliegen)
Geslacht Helophilus

Kenmerken

Grootte 14-17 mm
Vleugellengte 10-12 mm
Voeding Vlieg: stuifmeel en nectar; larve: bacteriën en dood organisch materiaal
Vliegperiode April-oktober

Voortplanting

Paartijd
Uitkomen eitjes
Larve ontwikkeling
Popfase

Voorkomen in Nederland

Status Oorspronkelijk. Minimaal 10 jaar achtereen voortplanting
Zeldzaamheid In heel Nederland zeer algemeen.
Bescherming Geen gegevens gevonden

Verspreiding

Nederland In heel Nederland zeer algemeen.
Wereld Palearctisch
Biotoopvoorkeur Open terreinen, wetlands, rivieroevers, seizoensgebonden overstroomde graslanden en kwelders
Verspreidingskaart citroenpendelvliegVerspreidingskaart citroenpendelvlieg

Zoeken